فلسفه اصلی اِعمال مجازاتها، بازدارندگی مجرم، جلوگیری از تکرار جرم و دفاع از جامعه است.
تجربههای بسیاری هست که نشان میدهد اعدام هیچ یک از اهداف اصلی مجازاتها را تامین نمیکند.
برای مثال در ایران، دستکم شش هزار تن از ابتدای قدرتگیری جمهوری اسلامی در ارتباط با قاچاق مواد مخدر اعدام شدهاند و همچنان اعتیاد و مواد مخدر یکی از مسائل اصلی کشور است.
باید تکرار کرد که گرفتن جان یک انسان، دکمه بازگشت ندارد.
همانطور که در موارد پرشماری، پس از اعدام و گرفتن جان افراد بیگناه، دادهها و اطلاعات بعدی نشان داد که دستگاه قضایی مرتکب اشتباه هولناک و غیرقابل جبرانی شده است.
افزایش چشمگیر جرایم خشونتآمیز به ریشههای اجتماعی مسئله بر میگردد. در این چارچوب، مجازات اعدام نهتنها توان بازدارندگی ندارد؛ بلکه خشونت را در جامعه بازتولید میکند.
«قصاص» در واقع اعطای «حق خصوصی کشتن قاتل» است. نوعی خونخواهی و ترویج انتقام شخصی که هیچ نسبتی با عدالت کیفری ندارد.
در این میان، در حکومتهای تمامیتخواه، مجازات اعدام ابعاد پیچیده و چندوجهی دارد. در واقع حکومتهای استبدادی از صدور و اجرای احکام اعدام با اهداف سیاسی علیه مخالفانشان استفاده میکنند.
شعار «نه به اعدام» در واقع ترویج «حق زندگی» است که همه انسانها باید از آن برخوردار باشند. پیگیری این خواستِ جمعی، بهمنظور احترام به کرامت ذاتی انسانها است و یک نه قاطع به هر گونه مجازات بدنی محسوب میشود.
دهم اکتبر
روز جهانی مبارزه با مجازات مرگ
نویسنده: بهنام داراییزاده
ویدیو: پوریا افخمی
